บ้านพิษณุโลก (บ้านบรรทมสินธุ์)

บ้านพิษณุโลก (บ้านบรรทมสินธุ์)

ที่ตั้ง 426-468 ถนนพิษณุโลก เขตดุสิต กรุงเทพฯ

สถาปนิก/ผู้ออกแบบ นายมาริโอ ตามานโญ (Mario Tamagno) และนายอันนิบาเล ริกอตติ (Annibale Rigotti)

ผู้ครอบครอง สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์

ปีที่สร้าง พ.ศ.2466

ปีที่ได้รับรางวัล พ.ศ. 2545

ประวัติ

บ้านพิษณุโลก เดิมชื่อบ้านบรรทมสินธุ์ เป็นบ้านที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระราชทาน พลตรี พระยาอนิรุทธเทวา (ม.ล.ฟื้น พึ่งบุญ) ตึกประธานหรือตึกใหญ่ออกแบบโดย นายมาริโอ ตามานโญ (Mario Tamagno) และนายอันนิบาล ริกอตติ (Annibale Rigotti) และก่อสร้างขึ้นในปี พ.ศ.2466 รูปแบบอาคารเป็นแบบเวเนเซียน โกธิค รีไววัล (Venetian Gothic Revival) ตัวอาคาร 3 ชั้น มีห้องใต้ดิน หลังคาส่วนหนึ่งทำเป็นโดม มีดาดฟ้า การตกแต่งอาคารงดงามหรูหราด้วยปูนปั้นและไม้แกะสลัก ด้านหน้าอาคารมีประติมากรรมรูปนารายณ์บรรทมสินธุ์ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระมุงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯพระราชทานให้เป็นสัญลักษณ์ประจำตระกูล จึงเป็นที่มาชื่อชื่อบ้าน “บรรทมสินธุ์” ดังกล่าว ภายในบริเวณบ้านยังมีอาคารบริวารหลายหลัง และภูมิทัศน์ที่สวยงามด้วยสวนแบบอังกฤษ

ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ปลายปี 2484 พระยาอนิรุทธเทวาและครอบครัวได้อพยพไปอยู่ที่วัดตำหนักเหนือ จังหวัดนนทบุรี ปีต่อมา รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้ให้สำนักงานงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ซื้อบ้านไว้เพื่อใช้เป็นบ้านรับรองของรัฐบาล พระยาอนิรุทธเทวาได้ตกลงแบ่งพื้นที่ครึ่งหนึ่งขายให้ รวมทั้งตัวตึกใหญ่ รัฐบาลได้เรียกชื่อตึกใหญ่ว่า “ตึกไทยสัมพันธมิตร” และเปลี่ยนชื่อบ้านเป็น “บ้านพิษณุโลก” ตามชื่อถนน

ในปี พ.ศ. 2525 สมัยรัฐบาลพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ได้มีการบูรณะใหญ่ทั้งตัวอาคารและบริเวณ เพื่อใช้เป็นบ้านพักของนายกรัฐมนตรีอย่างเป็นทางการ โดยรัฐบาลเช่าจากสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์

Phitsanulok House (Ban Banthomsin) 

Location 426-468 Phitsanulok Road, Khet Dusit, Bangkok

Architect/Designer Mr. Mario Tamagno, Mr. Annibale Rigotti

Proprietor Crown Proerty Bureau

Date of Construction 1923 AD. 

Conservation Awarded 2002 AD.

History

Phitsanulok House, originally named Ban Banthomsin, was built by order of King Rama VI as a residence for Major General Phraya Anirutthewa (Mom Luang Fuen Phuengbun). The principal building or Tuek Yai was designed by Mr. Mario Tamagno and Mr. Annibale Rigotti, and was constructed in 1923. The architecture is Venetian Gothic Revival style, 3-storey with an underground floor. Distinguished features are its dome and profuse decorations of stuccos and woodcarvings. In front of the building stands a sculpture of “Narai Banthomsin” (Vishnu Lying on the sea of Milk), from which the house’s name “Banthomsin” was derived. There are also several outbuildings in the compound, which is beautifully landscaped with English style garden. 

Phraya Anirutthewa and his family moved from the house during the Second World War, 1942. The government thus bought half of the land including the main building to be used as government reception house. The main building was renamed “Thai Samphanthamit Building” that was later changed to “Phitsanilok House”, to conform with the name of the road.

Major restoration was carried out in 1982, and then the house became the official Prime Minister Residence until today.