พระบรมธาตุเจดีย์วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร

พระบรมธาตุเจดีย์วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร

ที่ตั้ง ถนนประชาธิปก แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร

ผู้ครอบครอง วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร

ปีที่สร้างพ.ศ.2398

ปีที่ได้รับรางวัล พ.ศ. 2553

ประวัติ

วัดประยุรวงศาวาสวรวิหารเป็นพระอารามหลวงชั้นโท ตั้งอยู่ใกล้กับเชิงสะพานพระพุทธยอดฟ้า ฝั่งธนบุรี สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) สร้างวัดขึ้นในปี พ.ศ. 2371 โดยอุทิศสวนกาแฟสร้างเป็นวัดขึ้น แล้วถวายเป็นพระอารามหลวง พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ทรงพระราชทานนามว่า วัดประยุรวงศาวาส สำหรับพระเจดีย์องค์ใหญ่นี้ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์เป็นผู้เริ่มสร้างขึ้น แต่ยังไม่ทันแล้วเสร็จก็ถึงแก่พิราลัยเสียก่อน ต่อมาสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) บุตรชายได้สร้างต่อจนเสร็จสมบูรณ์ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ต่อมาในปีพ.ศ. 2414 พระเจดีย์องค์ใหญ่ถูกฟ้าผ่าจนยอดพระเจดีย์หักและไม่ได้รับการบูรณะเป็นเวลานานถึง 47 ปี ต่อมาพระปรากรมมุนี (เปลี่ยน) เจ้าอาวาสรูปที่ 10 ได้บูรณปฏิสังขรณ์พระเจดีย์องค์เล็กรอบพระเจดีย์องค์ใหญ่ และซ่อมกำแพงรอบพระเจดีย์องค์ใหญ่ จากนั้นได้จัดงานฉลองพระเจดีย์และอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุขึ้นประดิษฐานไว้บนพระเจดีย์องค์ใหญ่ในปี พ.ศ. 2450 หลังจากนั้น ในปี พ.ศ. 2461 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อยู่ อุตฺตรภทฺโท) เจ้าอาวาสวัดรูปถัดมาจึงได้ดำเนินการบูรณะยอดพระเจดีย์ขึ้นดังเดิม

พระบรมธาตุเจดีย์เป็นพระเจดีย์ทรงกลม สัณฐานรูปโอคว่ำ สูง 60.525 เมตร เส้นผ่าศูนย์กลาง 50 เมตร นับได้ว่าเป็นเจดีย์ที่มีขนาดใหญ่และสูงที่สุดของกรุงรัตนโกสินทร์ ฐานล่างส่วนนอกมีช่องคูหาล้อมรอบพระเจดีย์ 54 คูหา มีชานเดินได้โดยรอบ ชั้นบนถัดจากช่องคูหาขึ้นไปมีพระเจดีย์เล็ก 18 องค์ ล้อมรอบพระเจดีย์องค์ใหญ่อยู่

ในปี พ.ศ. 2549 พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต) เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาสวรวิหารรูปปัจจุบัน ได้ดำเนินการบูรณปฏิสังขรณ์พระบรมธาตุมหาเจดีย์ครั้งใหญ่ และได้ค้นพบพระบรมสารีริกธาตุและพระกรุจำนวนมากบนองค์พระเจดีย์ใหญ่ เมื่อบูรณปฏิสังขรณ์แล้วเสร็จ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาเป็นองค์ประธานในพิธีอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุขึ้นประดิษฐานบนองค์พระเจดีย์ใหญ่ ในโอกาสสมโภช 180 ปีวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร ในวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2551

Phra Borommathat Chedi at Prayurawongsawas Worawihan

Location Prachatipok Road, Khwaeng Wat Kanlayana, Khet Thonburi, Bangkok Proprietor

Prayurawongsawas Worawihan

Date of Construction 1855

Conservation Awarded 2010

History

Wat Prayurawongsawas is a second class royal temple located near the Memorial Bridge on Thonburi bank. Somdej Chao Phraya Borom Maha Prayurawong (Dit Bunnag) began the construction of this temple in 1828. He donated his coffee garden to build this temple and presented it as a royal temple during the reign of King Rama III. His Majesty named it Wat Prayurawongsawat.

Phra Borommathat Chedi is circular-shaped, in a downward half-circled figure which is 60.525 metres high and 50 metres in diameter. It is considered to be the biggest and highest Chedi of the Rattanakosin period. The exterior base has 54 arched spaces around it with passageway all round. From the arched spaces, at the upper level, there are 18 small Chedi situated around Phra Borommathat Chedi. Somdej Chao Phraya Borom Maha Prayurawong was the person who started to constructthis Phra Borommathat Chedi but he passed away before the Chedi was finished. Later on Somdej Chao Phraya Borom Maha Sri Suriyawong (Chuang Bunnag) continued the construction until its completion in the period of King Rama IV.

In 1871, Phra Borommathat Chedi was damaged at the top by a thunderbolt. It remained unrepaired for 47 years. Finally, in 1918, Phra Thamma Trilokajarn (Yu Utrapatto), the Abbot of Prayurawongsawas Worawihan at that time, organized renovation work of the Chedi ’s for a full restoration. In 1907, Phra Prakrommuni (Plein), the 10th Abbot, renovated small Chedi around the main Chedi and repaired the wall around it. He then organized a celebration and invited the sacred Buddha’s relics into the main Chedi.

In 2006, Phra Thamma Kosajarn (Prayoon Thammajitto), the current Abbot of Prayurawongsawas Worawihan, carried out the most important renovation of the main Chedi. He also discovered the Buddha’s relics and many royal treasure boxes in the main Chedi. Once the renovation was completed, Her Royal Highness Princess Maha Chakri Sirindhorn kindly inaugurated the transfer of Buddha’s relics into the main Chedi during the 180th anniversary celebration of Prayurawongsawas Worawihan on 11th December 2008.