อาคารศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 53 ทุ่งสองห้อง

อาคารศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 53 ทุ่งสองห้อง

ที่ตั้ง หมู่บ้านการเคหะชุมชนทุ่งสองห้อง หมู่ 2 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร

ผู้ครอบครองกระทรวงสาธารณสุข

ปีที่สร้าง พ.ศ. 2481

ปีที่ได้รับรางวัล พ.ศ. 2550

ประวัติ

ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 53 ทุ่งสองห้อง ตั้งอยู่ในชุมชนตลาดบางเขน ซึ่งเป็นชุมชนเก่าแก่ชุมชนหนึ่งของกรุงเทพมหานคร ในบริเวณนี้มีชุมชนหลัก 2 ชุมชน คือ ชุมชนตลาดบางเขน และชุมชนเทวะสุนทร ในปี พ.ศ. 2413 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 พระองค์ทรงเห็นว่าการเดินเรือขึ้นล่องตามแม่น้ำเจ้าพระยานั้นอ้อมไปมา ทำให้เสียเวลาในการเดินทางเป็นอย่างมาก จึงทรงพระราชทานทรัพย์สินส่วนพระองค์จำนวน 2,544 ชั่ง 2 ตำลึง (ประมาณ 203,528 บาท) เพื่อขุดคลอง โดยโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) เป็นผู้อำนวยการ เจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) ที่สมุหพระกลาโหมเป็นแม่กอง พระชลธารวินิจฉัย (ฉุน) เป็นผู้ปักหมายกรุย ทำการจ้างชาวจีนขุดคลองโดยตัดให้ตรงขึ้น และเมื่อขุดคลองเสร็จแล้ว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ใช้คลองนี้โดยไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมขุดคลอง และภาษีคลองใดๆ ทั้งสิ้น และทรงพระราชทานชื่อว่า คลองเปรมประชากร เชื่อมแม่น้ำเจ้าพระยาเข้าด้วยกัน เริ่มจากคลองผดุงกรุงเกษมบริเวณหน้าวัดโสมนัสวรวิหาร ไปทะลุตำบลเกาะใหญ่ แขวงกรุงเก่า จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นระยะทาง 1,271 เส้น 3 วา ช่วยร่นระยะทางไปมาระหว่างอยุธยากับบางกอกให้สั้นเข้า และเพื่อขยายพื้นที่การเพาะปลูก ในบริเวณดังกล่าวให้เจริญรุ่งเรืองขึ้น ด้วยเหตุนี้จึงทำให้เกิดตลาดจีนเกิดขึ้นในพื้นที่ริมคลอง รู้จักในปัจจุบันว่าชุมชนตลาดบางเขน ต่อมาคุณหญิงเรียน รัตตประจิตธรรมจำรัส ได้ยกที่ดินบริเวณชุมชนตลาดบางเขนกับชุมชนสุนทรเทวะให้กระทรวงมหาดไทยก่อสร้างสุขศาลาขึ้นในปี พ.ศ. 2481 เพื่อให้บริการประชาชนในบริเวณชุมชนซึ่งมีการขยายตัวเป็นศูนย์กลางการค้าย่านชานเมืองปัจจุบันได้ใช้ชื่อ ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 53 ทุ่งสองห้อง อาคารศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 53 เป็นอาคารไม้ชั้นเดียว ลักษณะสถาปัตยกรรมแบบโคโลเนียลที่ได้มีการออกแบบ ให้สอดคล้องกับภูมิอากาศแบบร้อนชื้น หลังคาเป็นหลังคาปั้นหยา หน้าจั่วประดับด้วยตราสัญลักษณ์รูปสิงห์สีเหลืองซึ่งเป็นตราของกระทรวงมหาดไทย ซ้อนอยู่บนกากบาทสีเขียว ตัวอาคารมีระเบียงด้านหน้า ประกอบด้วยเสาไม้และลูกกรงไม้ฉลุ แผงกันแดดบานเกล็ด เป็นอาคารขนาดเล็กกะทัดรัดที่มีความสวยงามและสนองประโยชน์ใช้สอย ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 53 ทุ่งสองห้อง ยังคงรักษาบทบาทสำคัญในการให้บริการด้านสาธารณสุขแก่ชุมชน นอกจากนี้ ตัวอาคารและบริเวณโดยรอบได้รับการอนุรักษ์และบำรุงรักษาอย่างดี สามารถรักษาคุณค่าทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมไว้ได้

53rd Public Health Service Centre, Thung Song Hong

Location Mu 2, Wipawadi Rangsit Road, Khwaeng Thung Song Hong,Khet Lak Si,Bangkok

Proprietor Ministry of Public health

Date of Construction 1938

Conservation Awarded 2007

History

53rd Public Health Service Centre, Thung Song Hong is located in Talat Bang Khen, an old community in Bangkok. There are 2 main communities in the area, namely Talat Bang Khen Community and Thewasunthon Community. History says that in 1870, during reign of King Rama V, the King perceived the transportation via Chao Phraya River took long time since the route was circuitous. As a result, he contributed his personal budget of 203, 528 Thai bahts to dig a canal and assigned Somdet Chao Phraya Borom Maha Si Suriyawongse(Chuang Bunnag) to be Project Director, Chao Phraya Surawongse Waiyawat (Won Bunnag), the Minister of Defense, as Manager, Phra Chonlathanwinitchai (Chun) as Land Marker, and hired Chinese contractor to make the excavation in a straight line. After the project was completed, the King graciously granted the canal for public use without charging any fees or taxes and named the canal “Khlong Prem Prachakon”. The route of the canal connects 2 places on the line of Chao Phraya River, starting from Khlong Phadung Krung Kasem in front of Wat Somanatworawihan to Tambon Ko Yai, Khwaeng Krung Kao, Phranakhon Si Ayutthaya, whose total distance is approximately 50.8 kilometres. This new route not only shortens traveling distance between Bangkok and Ayutthaya, but the canal also increases the prosperity of nearby agricultural areas. Thus a new Chinese market was set up by the canal and has been developed into Talad Bang Khen Community of Today.

The 53rd Public Health Service Centre was built in 1938 on the land belonging to Khunying Rian Rattaprachitthamchamrat, who contributed the land to the Ministry of Interior for building a health centre. The building is single-storey and made of wood in Colonial style featuring hipped roof with gables at both ridge ends. The front gable panel was decorated with a yellow Singha, a symbol of the Ministry of Interior, over a green cross. Its front verandah alsopresents wooden balustrades and louver sunshades. This is a compact building, both nice looking and functional. The building and landscape have been well-maintained and has served the community for over a century until these days.